Her i Sørbotten er vegen smal, det fleire utkøyrsler og hus står nær vegen. No kan det endeleg verte redusert fartsgrense, frå 80 til 60 km/t.
Statens vegvesen avgjer
No kan endeleg fartsgrensa på delar av vegen gjennom Botnane verte redusert frå 80 til 60 km/t! Det er teke opp fleire gonger tidlegare, men avslag kvar gong. Men no har
Vestland fylkeskommune kome til at det er grunnlag for å sette fartsgrensa til 60 km/t på vegen gjennom Nordbotten og Sørbotten og har sendt innstilling til Statens vegvesen om det. Og det er dei som avgjer etter å ha høyrt kva Bremanger kommune og politiet meiner om det. Dette skriv dei i eit brev til grendalaget som tok opp spørsmålet i brev til fylkeskommunen i mars månad.
Fylkeskommunen meiner det ikkje er grunnlag for å redusere fartsgrensa mellom Nord- og Sørbotten og på delar av strekningen sørover frå Vikja til Villevika.
Bruka rekneark
Fylkeskommunen vurderer fartsgrense utifrå gjeldande fartsgrensekritererier, sjølv om dei ser at desse ikkje passar «godt inn i gjeldande standardar og normalar»
Med å bruke eit rekneark for utrekning av fartsgrense 60 km/t får fylkeskommunen fram at «fartsgrense 60 km/t er anbefalt for vegen gjennom Sørbotnen» Dei får ikkje same utslaget på vegen mellom Nord- og Sørbotten, og dei ser at Nord- og Sørbotten er «relativt like med omsyn til tettleik av avkøyrsler og bustader». Difor vert konklusjonen til fylkeskommunen at «fartsgrensa bør setjast til 60 km/t begge stadane.»
For strekningen vidare sørover er det færre avkøyrsler, lågare tettleik, bustadene er spreidd og heller ikkje annan aktivitet som tilseier at fartsgrensa bør setjast ned.
Kopi av brevet er sendt til Bremanger og Kinn kommune.
Som i Sørbotten er vegen her frå Sletten og vidare til Nordbotten smal, her er fleire utkøyringar og her er hus tett på vegen. Også her foreslår fylkeskommunen å redusere fartsgrensa til 60 km/t.
NB! Fylkeskommunen brukar Sørbotnen og Nordbotnen slik namna er skrive på kartet, men folk seier Sørbotten og Nordbotten. Difor brukar vi dei her.
Av Åsmund Berthelsen, leiar i grendalaget
Familien Straume-Sande i Botnane har nyleg blitt sauebønder med 15 gamalnorske sauer, også kalla villsauer. – Eg er ikkje nokon saueekspert enno, slår John-Magne Sande fast.
– Eg er meir saueekspert enn dokke, seier August på seks år. Han syner til at han har vore med ein ven i barnehagen heim på besøk til eit sauefjøs på Indrehus. Det er med litt skrekkblanda fryd familien snart står midt oppi sauelamminga, og må halde eit ekstra auge med at ørn og rev ikkje tek lamma. Dei har skaffa seg sauer for å få hjelp til å halde landskapet ope.
– Det er berre eitt år sidan far min slutta med angusdyr, og på den korte tida har det grodd opp eit teppe av nye sitkagraner oppi beite her. Om vi ikkje beitar området, er det overgrodd i løpet av 10-15 år. Vi kan ikkje stelle oss slik at vi ikkje ser Frøysjøen, seier John-Magne Sande. Han har engasjert seg for å få vekk litt av all sitkagrana som pregar Botnane, og sjølv har han kome til at han treng sauer til hjelp. Dei et skot av sitkagrana og gneg borken av greiner.
– Kor mange sauer må du ha for at dei beitar like mykje som angusdyra far din hadde?
– Det må til fem sauer for å ha same beitetrykket som ein angus, så for min del betyr det at eg må ha ein flokk på 100 sauer for å erstatte den angusflokken som var her. Vi får sjå etter kvart, men eg synst det er trist at det gror att, og det skjer veldig fort. Sitkagrana likar ikkje varme, så det hjelper å få brent om våren. Eg var godt i gang då det vart forbod mot brenning på grunn av turken her tidlegare i vår.
John-Magne arbeider i Nordsjøen og er så langt den i familien sauene kjenner minst.
– Kva kostar sauene?
– Dei kostar 4200 kr per sau, pluss moms, så eg må bygge opp flokken litt etter litt. Det er grenser for kor mange ekstravakter eg kan ta i Nordsjøen. Reglane for å flytte sauer er strenge. For at eg skulle kunne kjøpe desse sauene måtte bonden på Radøy ta blodprøver av heile besetninga. Men no kan eg kjøpe fleire sauer av han dei komande tre åra, utan at det må takast nye blodprøver.
– Sauene er radveringar, så no er eg i fleirtal, ler Kjersti Straume-Sande, som kjem frå Radøy. Ho tykkjer det er kjekt at borna er så glade for og interesserte i sauene, og at dei er tryggare for born enn stor angusdyr. – Ine og August var med far sin til Radøy for på hente sauene. Dei kom heim att ein onsdag og torsdag reiste John-Magne i Nordsjøen. Dermed var det meg og ungane sauene vart kjende med, så når han kom heimatt og skulle sjå til dei skvatt sauene til, men roa seg når dei høyrde August og Ine sine stemmer.
Ine (snart 8 år) og August (6 år) er ivrige til å fortelje om sauene. – Dei likar kos, spring veldig fort og hoppar, seier Ine. – Ja, dei er veldig spretne og likar høy og kraftfor. Det hadde blitt masse tre her om vi ikkje fekk desse sauene. Dei blir plenklypparane våre, legg August til. I flokken er det flest grå sauer, nokre kvite og ein svart. Og Ine gjev døme på den lange rekkja med sauenamn dei hadde klar til flokken kom; Augustine, Ine, Sara, Sina, Mini, osv. – Og så skal vi ha oss ver. Han skal heite Sauen Shaun, strålar August. Sauen hans heiter Sara, Ine sin Sina.
August, Ine og Kjersti tok mot saueflokken i vinterferien.
Kjersti synst det er lærerikt for heile familien å ha dyr. Flokken er overraskande roleg, men to av sauene er skvetne. – Men dei vert merkbart meir kjælne etter kvart og let seg no stryke på kjaken. Det er mest terapi for både folk og dyr. Det er lærerikt for ungane å sjå at når dei er rolege og tolmodige, så kjem dyra. Ungane har forstått at om dei skrik og hoiar så vert dyra stressa og spring vekk, medan roleg gange og stemme gjer at dei kjem til oss.
John-Magne arbeider i Nordsjøen og er ute fjorten dagar i strekk. Før han reiser set han ut forhekkar med høyballar på 400 kg med høyensilasje, ein mellomting mellom turrhøy og surfôr. Han har også gjerda inn eit større område nær husa der sauene skal gå til dei blir meir kjende med dei, og til lamminga er over.
– Dei er som angusdyra at dei stikk seg vekk når dei skal føde, og kjem fram att etter nokre dagar med avkommet. Men her er mykje rev og ørn, så vi treng å fylgje med, seier John-Magne Sande. Han har brukt ein halv million på 650 meter med gjerde heilt opp under fjellet for å halde sauene der dei skal vere. Gjerdet er sett opp av fagfolk og skal tole at det spring hjort i det utan at det vert hol.
– Det blir svigerfar Audun og eg som må til og reparere om det blir hol. Eg har stor tryggheit og hjelp i svigerfar, men det er ikkje han som har kjøpt seg sauer. Dei må vi ta ansvaret for sjølve og det er ein kjempeovergang å vere saueeigar. Vi fekk dei i vinterferien og det var godt å ha god tid til å ta mot dei. Eg har vakse opp på gard der vi hadde kyr, så eg er ikkje van med sauer, seier Kjersti Straume-Sande. Ho arbeider i NAV i Florø og reiser til og frå arbeid med buss og båt, saman med borna som går på skule i Florø. – Det er godt å ha svigerfar i bakhand når kvardagslogistikken krev sitt, slår ho fast.
Sauene vert meir og meir tillitsfulle.
Det er skikkeleg ruskever den dagen vi er på besøk for å snakke med familien om sauedrifta. Mest ikkje verande ute. Sauene har samla seg kring grunnmuren etter eit naust og er knapt råd å sjå i regn, vind og sjørok. – Eg ser at eg bør få opp eit uthus dei kan gå i ly av nedom vegen her, om vinteren har eg tenkt å ha dei i området oppe kring fjøsen, slik at dei kan gå inn der. Men sommar og haust kjem dei til å beite langs vegen nordover frå Botnane, og eg håpar dei som køyrer tek omsyn til dyra, seier John-Magne Sande.
Han sit i styret for Botnane og Årebrot grendalag og på årsmøte i fjor tok John-Magne opp om grunneigarane med mykje granskog var interesserte i å få saga ned tre, i fyrste omgang den tettaste granskogen langs vegen? Det var det interesse for, men det har vore uråd å finne kaiområde stort nok til å lagre tømmeret for vidare transport med båt.
– Det er Sunnfjord Skog i Førde som skal gjere arbeidet og dei skal byrje på det etter påske. Dei reknar med at det tek ein månads tid og at dei skal vere ferdige til sommaren. Sunnfjord Skog gjer avtale direkte med kvar grunneigar og har arbeidd med å få godkjent fleire velteplassar for lagring av tømmeret før vidare transport med lastebil til tømmerkaia i Eikefjorden, seier John Magne Sande. Han ser dette ryddearbeidet som eit fyrste steg i jobben med å opne oppatt Botnane, men jobben er på ingen måte gjort med det. Sitkagrana veks villig og spreier seg lett.
Ryddehjelparane i Sletten.
Intervju: Magni Øvrebotten, 22. mars 2026.
Foto: Kjersti-Straume Sande
Styret for Botnane og Årebrot grendalag har vedteke å ta ned dei to brakkene ved Årebrot grendahus. Den eine var sløydbrakke då det var skule der, og den andre var tenkt som lokale for ein ungdomsklubb. – Dei har stått ubrukte lenge og vi har nok hus å halde ved like elles, difor vil vi ha dei vekk. Og vi jobbar med å få nokon til å ta dei ned, seier Nina Seljestokken, nestleiar i grendalaget.
– I røynda er det fire brakker, to i sløydbrakka og to i ungdomsklubben. Og dei som er interesserte i dei, må sjølve ta ned og får det av materialar som kan nyttast . Vi vil ha dei vekk denne våren, seier Seljestokken.
– Kva utstyr er det i brakkene?
– Den gule ungdomsklubb-brakka er tom, ho står sør om grendahuset, ved brakkeriggen til steinbrotet. Den lyseblå sløydbrakka står ved vatnet, rett nord og ned frå inngangspartiet til Årebrot grendahus. Der er det mellom anna fire høvlebenkar tilpassa barn, elektrisk stikksag, lita søyleboremaskin, lita bandsag, handsag, tvinger, lampar og diverse anna. Men ingenting er «siste skrik» i utstyr, men vi håpar å kunne få inn litt pengar for dette utstyret.
Kinn kommune har i brev til grendalaget spurt om det er forslag til namn på to eigedomar på Årebrot.
- Det gjeld Gbnr 10/29 som er ein fritidsbustad utan vegtilkomst. Den er markert med raud ring på kartet. Namnetenesta i Kinn foreslår Årebrotsvågen. Men dei tek sjølvsagt mot andre forslag.
- Det gjeld Gbnr 10/26. Det er også ein fritidseigedom utan vegtilkomst i Årebrotsvågen. Namnetenesta i Kinn foreslår Båsen som namn. Men dei tek sjølvsagt mot andre forslag.
Har de forslag til namn på dei to stadene så send dei til grendalaget på e-post til asmund.berthelsen@icloud.com
innan torsdag 11.september. Så sender vi det vidare til Kinn kommune innan 15.september.
Kinn kommune skriv at namneforslaga skal ha historisk forankring i tråd med god namneskikk og bør vere grunngjevne. Namneforslaga bør ikkje forvekslast med allereie vedtekne namn, og skal godkjennast av Språkrådet før handsaming i Oppvekst- og Kulturutvalet som fattar vedtak etter eit delegasjonsreglement.
Skjermdump frå norgeskart.no
Skjermdump frå norgeskart.no
Skal båtane i framtida legg til ved Årebrot kai eller Årebrotskaia?
Styret i grendalaget skal ta stilling til om vi skal søkje om å få registrert Årebrot eller Årebrotet som samlenamn/bygdenamn for området mellom Årebrot lykt og Husefest. Styret skal også ta stilling til om vi skal søkje om namnebyte på kaia, frå Villevika til Årebrot kai eller Årebrotskaia. Send meininga di med grunngjeving til leiaren i grendalaget, Åsmund Berthelsen: asmund.berthelsen@icloud.som.
Og kom gjerne på søndagskafeen 2.februar kl.16.00. Så tek vi ein prat om det!
Grendalaget vedtok på årsmøte i fjor å foreslå å byte namn på Villevika kai til Årebrot kai. Årsmøte vedtok også å arbeide for å få opp skilt i Myklebustkrysset (der Frøysjøvegen møter FV 611) der det står Årebrot kai.
Brev vart sendt til Vestland fylkeskommune, Kinn kommune og Bremanger kommune. Fylkeskommunen var dei fyrste som svarte. Svaret var at dei kunne ikkje handsame sak om skilt før Kinn kommune hadde avgjort namnesaka. Når namnet var på plass ville dei ta saka opp att, men viste til at det er Statens vegvesen som vedtek skiltinga ved fylkesvegane.
Kinn kommune sende forslaget til namnebyte ut på høyring. Det var berre Språkrådet som uttalte seg. Rådet peika på at Årebrot ikkje var registrert som bygdenamn eller «eit samlenamn» som var uttrykket grendalaget brukte i brevet. Språkrådet skreiv vidare at «Årebrot(et) «er ført opp som eigedomsnamn og som namn på ein haug.» Difor meinte Språkrådet at det måtte gjennomførast namnesak for namnet Årebrot (et) som samlenamn eller primærnamn. Og det måtte i ei slik sak verte avgjort om namnet skulle skrivast med bunden eller ubunden form, altså Årebrot eller Årebrotet.
Språkrådet har foreslått at eit alternativ til Årebrot kai kan vere å bruke eit «fast samansett» namn som Årebrotskaia. Her vert det vist til namneformer andre stader, mellom anna Igland i Bremanger og Iglandskaia.
Grendalaget er utfordra til å kommentere og opplyse saka.
Som leiar i grendalaget har eg snakka litt med Fridtjov Urdal. Få kjenner historia til bygda betre enn han. Fridtjov meiner at Årebrot er nytta som bygdenamn mellom folk lenge. Han viser til at dei to skulane i bygda, den eine ferdig 1902 og den andre ferdig i 1985 båe heitte Årebrot skule. Og no har vi Årebrot grendahus. Vi har også Botnane og Årebrot grendalag. Årebrot er då bygdenamnet eller samlenamnet for området mellom Årebrot lykt (altså ikkje Årebrotet lykt) og til kommunegrensa til Bremanger kommune ved Husefest.
Fyrste spørsmålet er om vi skal søkje om å få registrert Årebrot som bygdenamn/samlenamn? Det reknar eg med vi svarar ja på. Det andre spørsmålet er om vi samstundes skal søkje om å endre namn på kaia til Årebrot kai eller Årebrotskaia? Det veit eg det er litt ulike meiningar om. Så det vil vi gjerne ha synspunkt frå fleire på, gjerne med ei grunngjeving for det eine og det andre. Send det til asmund.berthelsen@icloud.com
Det er Kinn kommune som skal ta stilling til søknadane om bygdenamn/samlenamn og namnebyte på kaia.
Og kom gjerne på søndagskafeen i Botnane på søndag den 2.februar, så tek vi ein prat om det!
28.januar 2025
Åsmund Berthelsen
Leiar i styret i Botnane og Årebrot grendalag
Kaiskuret er nyleg fiksa skikkeleg opp. Spørsmålet er om kaiskuret skal stå ved Årebrot kai eller Årebrotskaia?