Dikta til Bruheim er tidlause og universelle

Sigrid Moldestad er spent no når ho og Regnbogebandet skal ut og presentere ei familieførestilling med barnedikt av Jan-Magnus Bruheim, med premiere på  Folkemusikkfestivalen i Førde 7. juli. – Dikta hans er tidlause og universelle. Han skriv om ei mikroverd eg hugsar godt frå då eg var lita. Vi er nærmare bakken når vi er små, og no set eg meg ned på huk for å sjå og formidle dette til andre, seier Sigrid Moldestad. I Regndropebandet har ho med seg musikarane Jørgen Sandvik, Kåre Opheim og Sondre Meisfjord.  

– Då eg fekk den store gåva å saumfare diktinga til Jan-Magnus Bruheim og tonesette dikt til CD-en «Brevet til kjærleiken» i 2014, sat mange av barnedikta hans så i meg etterpå. Dei er så flotte. Alt då sette eg tone til to av dei, Bekken syng og Kråketankar, men dei kom ikkje med den gongen. Og etterpå måtte eg ha litt tid for å gjere andre ting, fortel Sigrid Moldestad.

Ho gjev Roald Kaldestad æra for å ha sparka henne i gong att med Bruheim sine barnedikt. Kaldestad har vore med i bandet hennar lenge og han står bak Falturiltufestivalen på Stord, med fokus på førestillingar for born. – Det var i fjor vinter han føreslo at vi skulle prøve å få fleire festivalar til å gå saman om å få til ei ny Bruheim-førestilling. Falturiltufestivalen var med, det same vart Folkemusikkfestivalen i Førde og Vossajazz. Førde får premieren, vi skal til Stord i november og til Vossajazz i påska 2023. Til den tid håpar vi å ha spelt songane inn på plate, seier Moldestad. Førestillinga har fått tittelen Regndropeborna og andre dyr.

– Kva er det med barnedikta til Bruheim som fengar deg slik?

– Eg har framleis eit fantasifullt barn inni meg. Dikta har klåre bilete og forteljingar. Det er mykje empati for små dyr, som grashoppa, snigelen og åma. Han skildrar ei mikroverd eg hugsar frå då eg var lita. Vi er nærmare bakken når vi er små og desse dikta kling veldig inn til barnet i meg. Bruheim ser dei små og dei som står utanfor, både i menneske- og dyreverda. Eg er sjølvsagt spent på mottaking, men dikta er tidlause og universelle, dei er ikkje begrensa til om han skreiv dei til dømes på 1960-talet.

Titteldiktet Regndropeborna står i boka Røyskatten og andre barnerim, Noregs Boklag 1961. Vakkert illustrert av Reidar Johan Berle, som illustrerte mange av  barnebøkene til Bruheim.

– Kva dikt har du med?

– Bekken syng og Kråketankar har vore med sidan dei vart sett tone til i Botnane hausten 2013. Eg ser framleis føre meg akkurat kvar den kråka sat då det diktet fekk tone. Elles gler eg meg veldig til å presentere Liten gut fortel som song, det er eit av dei sterkaste dikta hans. Det byrjar slik:

Eg fekk det ordet
eg var tverr
og lei og vrang
og sky og skjerr

Eg ikkje anna
høyre fekk,
og sturen var eg
kvar eg gjekk.

Nypoteta er streta

Titteldiktet Regndropeborna er sjølvsagt med, vidare Snigla som sykla, Sutrelid, Hjort er hjort, Grashoppa og den fine fluga, Om alle tre var like, Einsam blom og Ynskje. Det siste handlar om det ævelege ynskje om å vere noko anna enn det vi er, bortsett frå mauren:

Men mauren, han var ikkje
noko til kar,
for han ynskte berre å vera
det som han var!

– Kva med Nypoteta, som var yndlingsdiktet til mange den tid Bruheim budde i Botnane og las dikt på alle tilstellingar i bygda?

– Nypoteta er streta, ho har ikkje vilja ta tone enno. Ho er litt slik som Den annsame var då vi laga førestillinga Brevet til kjærleiken. Det diktet bala eg lenge med før tonen sat. Men så er det andre dikt der tonen berre kjem flygande, som denne gongen til diktet Vinden:

Det var ein dag
at det var så stridt
at eg måtte saume fast
skjegget mitt.

Stormen kom kast i kast
og alle hadde nok med
å halde seg fast.

Sigrid Moldestad driv påminningshuset Pederhuset i Breim, der ho i sommar sette forfattarskapet til Bruheim på programmet. Her saman med Ove Eide, som skreiv om forfattarskapet og redigerte Dikt i utval i 2014. Foto: Magni Øvrebotten.

Det er 14 dikt/låtar med i familieførestillinga Regndropeborna og andre dyr, som har premiere på Folkemusikkfestivalen 7. juli. Moldestad trur ho kjem til å ha med endå fleire dikt på ei innspeling. – Det ligg eit par som måtte vike til denne konserten, men som eg gjerne vil ha med. Det er så mange fine dikt å ta av, og denne gongen valde eg å ha fokus på dikt som handlar om dyr og natur. Men det er alltid ein menneskeleg relevans og kjensle i det Bruheim skriv. Om det er om maurar, kattar eller blomar, så handlar det alltid også om deg og meg, seier Moldestad.

I juni 2014 samla Sigrid Moldestad og musikarane hennar vel 400 menneske på skulehusplassen i Botnane med førestillinga «Brevet til kjærleiken», i samband med at det var 100 år sidan Bruheim vart fødd. I strålande sol. I 2018 var ho attende for å vere med på opninga av Diktarstien i Botnane, som samla over 200 menneske i eit galever som er sjeldan i august.  Det bles og regna frå alle kantar.

– Kjem du att om vi tilbyr deg og bandet tak over hovudet for konsert i Årebrot grendahus neste sommar?

– Ja, vi må få lagt inn Botnane i turneplanane neste år. Fleire av dikta er skapte der, og som sagt hugsar eg akkurat kvar den kråka sat då diktet Kråketankar tok tone, seier Sigrid Moldestad. Ho fyller 50 år 19. juli og vi nyttar høve til å gratulere den fremste Bruheim-tolkaren i landet med dagen.

Intervju Magni Øvrebotten, 29. juni 2022.

/av

Program for bygdehelga
29. – 31. juli

 

Nøre vatnet sett frå Dyreskora. Fellestur over Dyreskora og fiskekonkuranse i Nøre vatnet laurdag 30.juli. Foto: Torbjørn Øvrebotten

Program for bygdehelga Botnane – Årebrot 29. – 31. juli 2022

Med bygdehelga ynskjer Botnane og Årebrot grendalag å syne fram bygdene og naturen vår, og samle både kjende og ukjende til sams opplevingar og aktivitetar. Kanskje kan nokon få lyst til å bu her med oss? Fint om du gjev oss beskjed om kva programpost du kjem til via Fjesboka eller til dei som står oppførde med mobilnummer.

 Fredag 29. juli:

Kl. 19.00: Botnane grendahus. «Viser og slikt». Helge Johnsen syng eigne og andre sine viser, spelar gitar og fortel historier. Han har med seg Ove Mjåtveit på bass.
«Songane og poesien eg og Mjåtveit har med oss til Botnane, ber fingeravtrykk av bygdene våre og vårt vestlandske lynne, seier den tidlegare Firda-journalisten Helge Johnsen.

Bilettpris kr. 100.  Førehandsbetaling til Vipps 50 14 65, eller i døra. Påmelding til leiar i grendalaget, Åsmund Berthelsen, mobil 93 23 70 73, e-post:asmund.berthelsen@icloud.com

Laurdag 30. juli:

Kl. 11.00 -15.00: Lunsjkafé i Botnane grendahus v/Hannele Turunen og Heidi Yttrehus.
Sal av mat og drikke, bøker, diktkort, med meir.

Kl. 11.00: Fottur over Dyreskora i Botnane. Påmelding til turleiar Torbjørn Øvrebotten, mobil 992 51 114. Turen byrjar på Jørnjorda og går til Nøre dalen, over Dyreskora og ned att over Åsen til Øvrebotten. Det tek vel to timar og dei som blir med bør vere vane med ulendt terreng.

Kl. 13.00: Omvising i den faste utstillinga av skulpturane til Aase Botnmark v/Magni Øvrebotten. I den gamle skulestova i Botnane grendahus.

Kl. 15.00: Fiskekonkurranse for liten og stor i Nøre dalen v/Vetle Aase Øvrebotten
Denne konkurransen har vorte ein sommartradisjon i Botnane og det gjeld å få den minsteo g den største fisken. Heile familien kan vere med, og det er premiar.

Søndag 31. juli:
Kl. 11.00: Fottur til Futenipa på Årebrot. Påmeding til turleiar Håkon Årebrot, mobil 975 35 394. Turen startar på Kvia på Årebrot og tek to-tre timar. – Det er bratt somme stader, men vi tek det med ro slik at kven som helst kan vere med, seier turleiar Håkon Årebrot.

Kl. 11.30: Omvising på Diktarstien i Botnane, med dikt av Jan-Magnus Bruheim
Påmelding til omvisar Magni Øvrebotten, mobil 970 55201
Diktarstien er 4,3 km lang og lett tilgjengeleg langs fylkesvegen. Han startar på Jørnjorda, har seks stopp og endar opp på gravstaden. Dei ti dikta er graverte i stål og bolta til stein.  

Kl. 14.00: Utegudsteneste på Jørnjorda v/sokneprest i ytre Bremanger, Dag Leirvik og organist Jarle Grotle, på trekkspel.
Gudstenesta vert på Jørnjorda, ved dei brune diktsøylene der. Om det bles og regnar blir gudstenesta i Botnane grendahus.

Kl. 16.00:  Sommarbasar på Årebrot grendahus, med kåseri av Fridtjov Urdal.
Basaren er til inntekt for Botnane og Årebrot grendalag sitt arbeid til beste for bygdene Botnane – Årebrot.  På basaren er det loddsal, sal av mat og utloding av eit variert utval gevinstar.

Om du vil kjøpe lodd på basaren til Botnane og Årebrot grendalag kan du gjere det på Vipps 69 94 98, på «Lodd sommarbasaren 22». Kr. 5 per lodd. Vil du støtte arbeidet til grendalaget utan å kjøpe lodd er Vippsnummeret 50 14 65.

Anna du kan gjere: Ynskjer du å gå turar på eiga hand er det fleire merka turløyper, som du finn skilt om langs Frøysjøvegen; Til Skudalen/Botnanipa, Nøre dalen/Fossedalen, Opnaren/Middagsnova og Uradalen. Vidare er det tilrettelagt for Stolpejakt i Uradalen på Årebrot, i Seljestokken og i Øvrebotten i Botnane. Sjå www.Stolpejakten.no

Overnatting: Nytt overnattingstilbod i Botnane, hjå Kjersti Straume og John Sande. Mobil nr. 90 12 94 34/ 90 19 02 44. Dei har plass til fem personar. Det er mogeleg å telte og parkere bubilar fleire stader på strekninga Botnane-Årebrot denne helga. Ta kontakt med Rune Nordbotten, for nærmare opplysingar, mobil 415 53 395.

Båtplass: Nordlegaste flytebrygge, nord for kaiskuret i Korsnesvika. Leige kr. 100 per døgn. Betal på vipps til John-Magne Sande, mobil 90 19 02 44. Flytebrygga mellom Sande si og kaiskuret eig Steinar Øvrebotn. Han vil at leiga, kr. 100 per døgn, skal gå til grendalaget, vipps 50 14 65.  Det vil også Åge Sørbotten at leiga for den store kaia skal gjere, kr.100 per døgn. Den er best eigna for større båtar.

www.Botnane.no for fullstendig program

Frå Futenipa der fellesturen går søndag 30.juli

 

Her finn du programmet som du kan skrive ut: Program bygdehelga 29.-31.juli

/av
,

Turistane søkjer stillheit og ro
– og dei vil fiske 

Vaulen på Årebrot sett frå båt. Huset som vert leigd ut er det vesle raude bustadhuset som speglar seg i sjøen. Foto Håkon Årebrot.

Turisme er ikkje noko stor næring på strekninga Botnane-Årebrot, men i år har det kome til eit nytt tilbod. John Sande og Kjersti Straume i Botnane har pussa opp fyrste høgda i huset etter besteforeldra hans, kjøpt båt og satsar på folk som vil fiske. Dei er spente på sesongen og budde på at det tek si tid å etablere seg i marknaden. Håkon Årebrot på Årebrot er veteran som turistvert, han har leigd ut hus og båt sidan 2005 og har fullt hus. Det same seier Rune Nordbotten i Botnane om hytta han har leigd ut sidan 2006, også der fylgjer det med båt. Både Årebrot og Nordbotten satsar mest på familiefolk frå Tyskland.

– Denne sommaren er her ledig berre ei veke i august, frå 6.-13. august. Elles er gamlehuset utleigd, seier Håkon Årebrot. Han leiger ut via Airbnb og i tillegg lyser han litt på ei tysk web-side. Han administrerer utleiga sjølv, har pussa opp huset og fått den utvendige fasaden attende til slik huset opphavleg såg ut. Det var barndomsheimen til far hans. – Innvendes er det berre tømmerstova att av det gamle gardshuset i Vaulen, som truleg vart sett opp her på 1850-talet. Det seiest at det er den tredje staden det står, det var vanleg å flytte med seg hus i tidlegare tider, seier Håkon Årebrot. Huset har fire soverom og han har avgrensa tal personar til seks vaksne.

Han har aldri hatt problem med dei han leiger ut til. – Det er kjekke folk. Dei fleste som kjem hit er interesserte i ro og fred. Dei nyt roa og stillheita, og dei fleste likar å fiske. Difor er det  båt med i leigeprisen.  Nokon brukar huset på Årebrot som base og tek seg turar rundt om med båten eller eigen bil. Andre går i skog og mark, og om hausten er plukking av sopp populært, fortel Årebrot.

Han leiger mest ut til familiefolk. I starten hadde han ein familie som kom att ti år på rad, i to generasjonar. Men det vanlege er at folk er her ein sommar og nokon kjem kanskje att nokre år etterpå.

Årebrot diffrensierer prisen i løpet av sommaren. I juli og august tek han 85 euro (ca. 850 kr) per døgn for to vaksne m/ungar. Er det fleire vaksne legg han på 100 kr. døgnet. Båten er medrekna i prisen, så det er eit relativt rimeleg tilbod. Utanom sesongen er det 750 per døgn.

-Tyskarane er tidleg ute med å bestille. Dei tingar i mars/april for å vere sikre på å få plass. Nordmenn er jamt over seinare ute, seier Håkon Årebrot. Han og kona Anne Karin Holm Årebrot er pensjonistar og bur for det meste i nabohuset, men har også leilegheit i Florø.

 

Litt av utsikta frå hytta til Rune Nordbotten, ho ligg høgt og fritt ovanfor tunet på garden. Foto: Rune Nordbotten.

 

2022 vert eit rekordår

Rune Nordbotten driv gardsbruk med mjølkekyr og bygde ei hytte for utleige i 2006. Den har stort sett vore utleigd i hovudsesongen 10. juni – 01. september. men i kantsesongane mai og september varierar det litt. Elles leigd ut litt til arbeidsfolk i vinterhalvåret og eige bruk.

Han samarbeider med eit tysk firma i Berlin. – Det er regelen om fyrste mann til mølla som gjeld. Dei skaffar meg kundar og eg seier ja eller nei alt etter kva som høver. Å drive åleine, utan samarbeidspartnarar, ville vore for tungt, seier Nordbotten.

I hytta i Garden er det plass til 4-5 personar, fire senger, pluss madrasser på hemsen. Sjølv om det ringde folk i haustferien før hytta var heilt ferdig og fyrste leigetakar tok plass, gjekk det litt trægt i starten med mange hol i bookinga. Nokre år var også  trægare enn andre. Men det kom seg fort. I dei to åra med korona miste dei  vårsesongen, men folk slapp inn frå juli av begge åra. – I år vert det rekord. Dei fyrste gjestene kom sist i april og hytta er leigd ut til midten av september. Vi har ledig ei veke 13.- 20. august og to-tre dagar innimellom, fortel Rune Nordbotten, som driv tilbodet saman med kona, Elisabeth Ruud Nordbotten, som er lærar.

Turistane blir frå laurdag til laurdag, i ei eller to veker. Mange reiser rundt og ser seg om, særleg familiar. Nordbotten har hatt gjester som tek seg dagstur til Geiranger. Turar til Florø, Refvika og Bremanger er vanleg. Etter at det vart merka turstiar til fjellområda kring Botnane er det mange som brukar dei.

– Men tyske karar kjem mest for å fiske, så det gjeld å ha tilbod om båt til dei. Denne veka fekk eg problem med båten min og fekk bruke John Sande sin båt. Det er godt når vi kan samarbeide om slikt, seier Rune Nordbotten.

Han har satsar på ein djup båt som folk ikkje så lett ramlar ut av. Innimellom er det enkelte som burde vore meir forsiktige på sjøen, men stort sett brukar folk vit. – Vi rettar oss inn mot familiemarknaden, ikkje karagjengane. Dei som kjem for å fiske får fisk og er stort sett fornøgde. Fyrste sommaren hadde vi eit par som var her i to veker med blikkstille sjø kvar dag, men slikt er heller sjeldan, fortel han.

Utleigeprisen er 1000 kr. fyrste døgnet og 800 kr. dei neste. Vekeprisen er meir diskuterbar etter kor mange dei er, tidspunkt og bruk av båt. Båten er medrekna i prisen. Gjester som leiger gjennom det tyske firmaet har fast pris, med to prisgrupper etter om det er høgsesong eller kantsesong.

Rune Nordbotten hadde ei tid planar om å bygge ei utleigehytte til, men har lagt dei på is. No er det meir aktuelt å bruke kårbustaden på garden til utleige.

Mest interessert i fisketuristar

John Sande ha pussa opp fyrste høgda i huset etter besteforeldra sine for utleige. Han har bytt kjøkken, golv og vindauge og alt det elektriske. Der er det no ei stove, kjøkken, to soverom bad og vaskerom og plass til fem personar.

John Sande har pussa opp fyrste høgda i huset etter besteforeldra og er  spent på utleigemarknaden. Utsikta er rett i hovudskipsleia i Frøysjøen, og rett over steingarden ligg den største gravrøysa på vestlandskysten.  Foto: John Sande

Han samarbeider med Dancenter.no, eit dansk selskap som rettar seg mest mot fisketuristar, og har kjøpt ei 20 fots båt som er rekna med i prisen. Båten kan ein også leige separat.

– Vi fekk tilbodet på marknaden i april og har førebels leigd ut tre veker i sommar. Men to av dei kom i går, så det er ikkje godt å seie korleis sesongen blir her. Vi er mest interesserte i fisketuristar, då vi reknar med at 60 prosent av nettoen ligg i båten, seier John Sande.

Parti frå den nyoppussa stova. Foto: John Sande

Det er Dancenter.no som styrer prisane, som varierer i høve til tida på året. I høgsesongen i skuleferien kostar det 7.500 for ei veke, og av det får Sande kr. 5000.

John Sande har også tenkt å pusse opp andre høgda i gamlehuset på garden, med trapp opp utanfrå, slik at det vert to separate leilegheiter for utleige i huset.  Men om det vert noko av avheng av av om det er butikk i å leige ut, for materialkostnadane er dyre for tida. John Sande og Kjersti Straume er småbarnsforeldre, han arbeider i Nordsjøen og ho er sjukepleiar i Svelgen. Dei bur i same tunet som huset dei leiger ut.

Vertskapet John Sande og Kjersti Straume og borna, med Frøysjøen i ryggen.
Foto: Magni Øvrebotten.

Interessert i natur, kultur og historie?
Leilegheita i Botnane grendahus er ledig for utleige denne sommaren. Førebels er ho leigd ut for heile juli og heile oktober, og nokre dagar fyrste veka i august. Elles ledig. Her fylgjer det ikkje med båt.  Det er Botnane og Årebrot grendalag som står for utleige og har inntektene.

Tradisjonelt har dei som leiger i grendahuset ofte slektsrøter i Botnane, og kjem hit for å oppleve naturen og bygda, besøke slekta og ta seg turar rundt om i området. Dei er sjølvsagt framleis velkomne, men grendalaget håpar også at andre som er interesserte i natur, kultur og historie vil oppdage og bruke tilbodet meir.

Her går Diktarstien i Botnane, med dikt av Jan-Magnus Bruheim, rett utanfor døra, og ein  kan bu i same leilegheita som han budde i frå 1978-85. I 2021 vart det opna ei kulturminneløype Botnane-Årebrot, der det er vel 40 gravrøyser frå bronse- og jernalderen. Botnane var eit høvdingesete i bronsealderen, noko fire store gravrøyser vitnar om. Det står fem skilt langsmed Frøysjøvegen som fortel om denne historia. Om ein likar å gå fotturar er det merka mange turløyper i området, med vidt utsyn og variert natur.

Leilegheita i Botnane grendahus har god plass til 5-6 personar. Det kostar kr 750 å leige ho for eit døgn, kr 1400 kr. for to døgn, kr 3000 for ei veke og kr. 6000 for ein månad. Ynskjer du å leige eller vil ha meir informasjon ta kontakt med leiaren for Botnane og Årebrot grendalag  asmund.berthelsen@icloud.com, eller mobil 970 55201. Sjå meir om leilegheita i grendahuset her.

18. juni 2022. Magni Øvrebotten.

 

 

 

 

/av